Rimac testte raketstuwraketten al in 2020, vóór Tesla
Twee dagen nadat Tesla (Tesla) een productierijpe Roadster (Roadster) van een lanceerplatform liet rijden voor een korte vlucht met stuwraketten, kwam de luidste reactie in de hypercarwereld niet van een CEO van een concurrent die de stunt afdeed als onzin. Ze kwam van topman Mate Rimac (Mate Rimac) van Bugatti Rimac (Bugatti Rimac), die verslaggevers vertelde dat zijn eigen ingenieurs zes jaar eerder stilletjes hetzelfde experiment hadden uitgevoerd. Volgens MotorBiscuit (MotorBiscuit) liet Rimac weten dat zijn team in 2020 een compleet project uitvoerde om koudgasstuwraketten toe te voegen aan een geplande opvolger van de Rimac Nevera (Rimac Nevera), de elektrische hypercar met 1.914 pk die nog steeds een reeks snelheidsrecords voor serie-elektroauto’s in handen heeft.
Deze bekentenis herkadert een verhaal dat, tot 17 oktober 2026, leek op een eenmansshow. Tesla onthulde zijn door SpaceX (SpaceX) ontwikkelde koudgasstuwraketpakket op 15 oktober 2026 in Texas, met de belofte van acceleratie van 0 naar 100 km/u in minder dan een seconde en een korte, gecontroleerde vlucht. Nu omvat het verhaal een tweede gegeven: een grote Europese hypercarfabrikant onderzocht jaren vóór het team van Elon Musk (Elon Musk) vrijwel identieke hardware en legde het project stil om redenen die evenveel zeggen over technische afwegingen als over marketingstrategie.
Rimacs stuwraketproject uit 2020, in zijn eigen woorden
In zijn openbare verklaring na de onthulling van de Roadster behandelde Rimac de stuwraketten van Tesla niet als een nieuwigheid. Volgens het rapport van MotorBiscuit zei hij: “En dan het tweede deel ervan zijn de koudgasstuwraketten, en hier hebben we in 2020 een heel project uitgevoerd om de koudgasstuwraketten aan de Nevera toe te voegen.” De verduidelijking is van belang: de stuwraketten waren nooit bedoeld voor de Nevera die momenteel in handen is van klanten. Ze waren ontworpen voor wat erna zou komen.
Rimac beschreef het inbouwconcept in vergelijkbaar eenvoudige bewoordingen, door te zeggen dat het plan voorzag in het opslaan van hogedruktanks met perslucht in de bagageruimte van het voertuig. De ambitie achter het project was zelfs naar hypercarstandaarden gedurfd. “Het idee was om dit alles in de opvolger van de Nevera te hebben om in minder dan een seconde van 0 naar 100 km/u te gaan en te vliegen en dat alles te doen,” zei Rimac, volgens MotorBiscuit. Dit is vrijwel precies de belofte die Tesla vijf jaar later en aan de andere kant van de oceaan op het podium in Texas deed.
Wat het project uit 2020 nooit werd, is net zo belangrijk als wat het wel was. De verslaggeving over de opmerkingen van Rimac bevestigt niet dat het stuwraketsysteem is gebouwd, op de proefbank is getest of op een prototype is gemonteerd. Ook wordt geen productiedatum, verkoopprijs of definitieve specificatie vastgesteld voor een Nevera-opvolger met stuwraketten. Het project lijkt een simulatie- en inbouwoefening te zijn gebleven in plaats van een hardwareprogramma dat de productiefase bereikte.
Waarom Bugatti Rimac koos voor de Tourbillon
Als de natuurkundige principes klopten, waarom verdween het project dan? Rimacs antwoord wijst op een bekende beperking binnen een bedrijf dat twee merken onder één dak runt: beperkte engineeringcapaciteit. “Maar toen begonnen we met de ontwikkeling van de atmosferische V16-motor van de Tourbillon, en we kunnen niet zoveel dingen parallel doen, dus moesten we prioriteiten stellen, en dat hebben we gedaan,” zei Rimac, volgens MotorBiscuit. De Bugatti (Bugatti) Tourbillon (Tourbillon), gebouwd rond een atmosferische V16, werd het topmodelprogramma dat de middelen opslokte die een Nevera-opvolger met stuwraketten nodig zou hebben gehad.
Die beslissing is een nuttig gegeven voor iedereen die probeert te begrijpen hoe een autofabrikant met twee merken en beperkte middelen engineeringtalent toewijst. Bugatti Rimac heeft geen gebrek aan ambitie of technische diepgang; Rimac zelf heeft bewonderend gesproken over de schaal van de ondernemingen van Elon Musk en vertelde Teslarati (Teslarati) in een eerder interview dat mensen onderschatten wat de bedrijven van Musk proberen te bereiken. Maar zelfs een goed gefinancierde, verticaal geïntegreerde fabrikant moet één ambitieus project tegelijk kiezen. Tesla, gesteund door een zusterbedrijf dat banale raketten bouwt, stond niet voor dezelfde alles-of-niets-keuze.
Wat Tesla op 15 oktober onthulde
Het evenement van Tesla, dat meerdere keren werd uitgesteld voordat het op 15 oktober 2026 plaatsvond, introduceerde een productierijpe Roadster met drie uitvoeringen. Het basismodel is een standaard elektrische auto met hoge rijprestaties. De “Thrust” uitvoering is een tweezitter, racegeoriënteerde versie met achteraan gemonteerde koudgasstuwraketten, ontworpen om de acceleratie van 0 naar 100 km/u onder één seconde te brengen, met een cijfer van 0,81 seconden dat in vroege verslaggeving werd genoemd. De “Rocket” uitvoering is een eenzitter, alleen op uitnodiging verkrijgbaar, met in totaal tien sproeiers verdeeld over de auto, gebouwd voor standregelmanoeuvres, waaronder rotatie en korte vluchten op lage hoogte, in plaats van gewoon gebruik op de weg.
De hardware achter het spektakel gaat terug op een concept dat Musk in 2018 voor het eerst opperde. Een tweet uit die tijd beschreef een “SpaceX-optiepakket” met ongeveer tien kleine raketstuwraketten rond de auto, gebouwd op composietdrukvaten (COPV’s) – dezelfde tanktechnologie die SpaceX gebruikt voor ruimtevaartuigen en manoeuvresystemen van de Falcon 9. Die afstamming wordt gedetailleerd beschreven in een uitlegartikel van Kelley Blue Book (Kelley Blue Book) dat rond de oorspronkelijke aankondiging werd gepubliceerd. De door SpaceX ontwikkelde hardware van Tesla gebruikt perslucht in plaats van brandbare raketbrandstof, een onderscheid dat het systeem scheidt van een echte raketmotor, hoewel het wel gebruikmaakt van lucht- en ruimtevaarttankontwerp.
Lars Moravy (Lars Moravy), vicepresident engineering bij Tesla, beschreef het productiesysteem tijdens het evenement. Hij merkte op dat het ongeveer 600 liter perslucht, gelijk aan ongeveer 250 kilogram massa, gebruikt om tien sproeiers te voeden die de auto kunnen optillen en laten draaien. Vier achteraan gemonteerde stuwraketten zouden samen meer dan 80 kilonewton stuwkracht genereren, voldoende voor de korte luchtmanoeuvres die Tesla demonstreerde, inclusief een gecontroleerde rol voordat de auto terugkeerde naar de oprit. Een apart zuigsysteem met ventilator onder de carrosserie, eveneens gebouwd met SpaceX, zou tot twee g neerwaartse druk genereren, onafhankelijk van het stuwraketpakket.
De koppelberekening die Tesla volgens Rimac nog moet oplossen
Rimacs scepsis gaat niet over de vraag of stuwraketten extra stuwkracht kunnen leveren. Het gaat over de kosten die het meevoeren ervan voor de rest van de auto met zich meebrengt. “Het is mogelijk met stuwraketten. We hebben de simulatie gedaan,” zei Rimac, zoals gerapporteerd door CarThrottle (CarThrottle). Maar hij wees onmiddellijk op de keerzijde: een koudgasstoot is kort. “Het probleem is dat je de lucht in twee tot drie seconden vrijlaat en daarna veel dood gewicht meesleept (tanks, compressor, kleppen, sproeiers, enzovoort),” zei hij, volgens hetzelfde CarThrottle-rapport.
Rimac gaf ook een cijfer voor het alternatief met een conventionele aandrijflijn. Om de acceleratiecijfers die Musk beschreef te bereiken met alleen wielkoppel, zonder stuwraketten, zou ongeveer 30.000 Newtonmeter koppel aan de wielen nodig zijn – een cijfer dat ver boven het vermogen van huidige elektrische aandrijflijnen, inclusief die van de Nevera, ligt zonder hulp. Die schatting, verder gedetailleerd in de analyse van Electrek (Electrek) van Rimacs eerdere openbare opmerkingen over het onderwerp, is feitelijk de manier van een ingenieur om te zeggen dat de stuwraketten geen truc zijn die bovenop een verder gewone aandrijflijn is gestapeld. Ze verrichten echt, noodzakelijk werk, ten koste van extra massa die de auto meesleept nadat de stoot is afgelopen. Verschillende onafhankelijke technische beoordelingen hebben die zorg over de redundantiestandaarden die doorgaans vereist zijn voor lucht- en ruimtevaartapparatuur herhaald, vergeleken met wat een consumentenauto voor de weg realistisch kan dragen.
Koudgas versus verbranding: waarom niemand een raketmotor monteert
De persluchtarchitectuur van Tesla
Het systeem van Tesla is een koudgasstuwraketopstelling, geen chemische raket. Perslucht, opgeslagen in hogedrukcomposiettanks, wordt via sproeiers vrijgegeven om stuwkracht te genereren zonder verbranding. Dit is hetzelfde basisprincipe dat wordt gebruikt voor kleine manoeuvreerraketjes van satellieten, opgeschaald en aangepast voor een twee ton zware auto. De aantrekkingskracht is eenvoud en relatieve veiligheid: geen brandstof om te ontsteken, geen uitlaatpluim behalve perslucht, en tanktechnologie die al volwassen is dankzij de eigen COPV-toeleveringsketen van SpaceX, gedetailleerd besproken in de verslaggeving over de engineering van de drukvaten van de Roadster.
Rimacs voorgestelde Nevera-opvolger concept
Het voorstel van Rimac uit 2020 maakte naar verluidt gebruik van hetzelfde koudgasprincipe, wat deels de reden is waarom zijn reactie op de onthulling van Tesla technisch gewicht had in plaats van te lezen als een afwijzing van een concurrent. Het verschil is dat Rimacs team stopte bij simulatie, terwijl Tesla, met een zusterbedrijf dat raket-hardware op industriële schaal bouwt en test, het concept door prototyping en een openbare demonstratie heen loodste. Het verschil tussen de twee bedrijven ging nooit echt over wie de natuurkunde begreep. Het ging erom wie een raketbedrijf op snelle keuze had.
Vergelijking: Rimacs concept uit 2020 en de Tesla Roadster van 2026
Het project van Bugatti Rimac (Bugatti Rimac) uit 2020 was een interne simulatie- en inbouwstudie en werd niet als een werkend prototype gebouwd. Het richtte zich op een opvolger van de Rimac Nevera (Rimac Nevera). De stuwraketten waren van het koudgastype (perslucht), met tanks geplaatst in de bagageruimte. Het beoogde doel voor 0 naar 100 km/u was minder dan één seconde, en vliegvermogen maakte deel uit van het oorspronkelijke doel, hoewel nooit openbaar gedemonstreerd. Het project werd stopgezet omdat engineeringmiddelen werden omgeleid naar het Tourbillon (Tourbillon) V16-programma. Rimac schatte dat ongeveer 30.000 Nm koppel nodig zou zijn om dezelfde acceleratie zonder stuwraketten te evenaren.
De Tesla Roadster (Tesla Roadster), onthuld op 15 oktober 2026, is daarentegen een productierijp voertuig dat publiekelijk werd getoond met een werkende stuwraketdemonstratie. Het betreft de volgende generatie Tesla Roadster, die ongeveer negen jaar later is dan oorspronkelijk gepland. Ook dit systeem maakt gebruik van koudgas (perslucht), ontwikkeld in samenwerking met SpaceX (SpaceX), met composietdrukvaten (COPV’s) als tanks. Het geclaimde doel voor 0 naar 100 km/u is minder dan één seconde, met 0,81 seconden genoemd voor de Thrust configuratie. Vliegvermogen werd kortstondig gedemonstreerd, inclusief een gecontroleerde rol. Tesla zette het project door tot een openbare onthulling.
Een tijdlijn: van een tweet uit 2018 tot een vlucht in 2026
Het idee om SpaceX-hardware aan een Tesla Roadster te koppelen is niet nieuw. Het heeft simpelweg acht jaar, verschillende vertragingen en de stille bekentenis van een concurrent gekost om tot een openbare demonstratie te komen. De volgende chronologie, opgebouwd uit gedateerde rapporten van meerdere media, toont hoe lang dit specifieke idee al circuleert en hoe recent het concurrentiebeeld veranderde.
In juni 2018 beschreef Elon Musk (Elon Musk) voor het eerst een “SpaceX-optiepakket” met ongeveer tien kleine raketstuwraketten voor de volgende Roadster. Twee jaar later, in 2020, onderzocht Bugatti Rimac (Bugatti Rimac) intern koudgasstuwraketten voor een Nevera (Nevera)-opvolger, een project dat later werd gepauzeerd ten gunste van het Tourbillon (Tourbillon)-programma. Op 20 september 2026 stelde Tesla (Tesla) 1 oktober vast als streefdatum voor de uitgestelde Roadster-onthulling, de nieuwste in een reeks vertragingen. De productierijpe Roadster met Thrust en Rocket stuwraketconfiguraties werd uiteindelijk op 15 oktober 2026 onthuld. Een dag later, op 16 oktober 2026, kwamen gedetailleerde specificaties naar buiten over het aantal sproeiers, het luchtvolume en de neerwaartse druk van de zuigventilator. Tot slot maakte Mate Rimac (Mate Rimac) op 17 oktober 2026, in reactie op de onthulling, publiekelijk het stuwraketproject uit 2020 bekend.
Marktimpact: een geloofwaardigheidsboost die Tesla niet hoefde te kopen
Voor een bedrijf dat jarenlang kritiek heeft gekregen over de vertragingen van de Roadster, fungeren Rimacs opmerkingen als een onbedoelde bevestiging. Wanneer een concurrerende hypercarfabrikant zegt dat het dezelfde aanpak heeft overwogen en dezelfde simulaties heeft uitgevoerd, vertelt dit de markt dat het concept geen fantasie van Elon Musk is die op een servet is geschetst. Het is een engineeringpad dat serieuze concurrenten onafhankelijk hebben geëvalueerd en technisch geloofwaardig vonden, zelfs als ze het destijds onpraktisch achtten voor hun eigen planning.
Dat is van belang voor hoe investeerders en liefhebbers de claims van Tesla lezen, in aanloop naar een geplande productiestart in 2028. Scepsis over de rijprestaties van de Roadster heeft de auto jarenlang vergezeld met fysisch onderbouwde kritiek, die grotendeels gericht was op de vraag of een sprinttijd met stuwraketten een herhaalbare productiespecificatie of een eenmalige demonstratie betrof. De onthulling van Rimac lost dat debat niet op, maar verschuift de discussie: de vraag is niet langer of de natuurkundige principes werken. Rimac heeft al gezegd dat dit het geval is. De resterende vraag is of Tesla de hardware op schaal kan produceren, met de betrouwbaarheid en wettelijke goedkeuring die een auto voor de weg nodig heeft, op een manier die Bugatti Rimac in 2020 de technische afweging niet waard vond.
Concurrentielandschap: wie speelt er nog meer in dit segment
Bugatti Rimac (Bugatti Rimac) neemt een unieke positie in dit verhaal in, omdat het twee merken met zeer verschillende prestatiefilosofieën onder één dak exploiteert. De Nevera (Nevera) jaagt op snelheidsrecords voor elektrische auto’s met een aandrijflijn met vier motoren en 1.914 pk, zonder stuwraketten. De Tourbillon (Tourbillon) jaagt op een ander soort record, gebouwd rond een atmosferische V16-motor die zich richt op verbrandingsmotortechniek in plaats van op koudgasnieuwigheid. Beide benaderingen concurreren om dezelfde ultrarijke koper die Tesla (Tesla) nu probeert te verleiden met het door SpaceX (SpaceX) afgeleide uitrustingspakket van de Roadster (Roadster).
Andere hypercarfabrikanten hebben zich specifiek stilgehouden over stuwraketten, maar de bredere acceleratiewedloop intensiveert in dit segment. Zuiver elektrische concurrenten blijven de op wielkoppel gebaseerde acceleratiecijfers tot hun fysieke grenzen pushen, wat precies het plafond is dat Rimacs schatting van 30.000 Nm beschrijft. Tesla’s weddenschap is dat het omzeilen van dat plafond met lucht- en ruimtevaarttechnologie, in plaats van meer koppel uit conventionele motoren te persen, de efficiëntere weg is naar de volgende prestatiemijlpaal. Het team van Rimac concludeerde dat het tegenovergestelde in 2020 prioriteit verdiende, door te kiezen voor een V16-verbrandingsprogramma boven een stuwraketprogramma. Beide bedrijven streefden naar hetzelfde doel van minder dan één seconde; ze kozen simpelweg verschillende middelen.
Historische context: hypercars leenden altijd al van de lucht- en ruimtevaart
Het overnemen van ideeën uit de lucht- en ruimtevaart voor auto’s is geen nieuwe gewoonte voor het hypercarsegment. Koolstofvezel monocoques, actieve aerodynamica en grond-effecttechnieken onder de carrosserie migreerden allemaal van race- en luchtvaartprogramma’s voordat ze in straatlegale hypercars terechtkwamen. Wat het verhaal van de stuwraketten anders maakt, is de directheid van het lenen: dit is geen aerodynamisch principe dat is aangepast voor de vorm van een auto. Het is letterlijke raketgerelateerde hardware, inclusief COPV-tanks, geïnstalleerd in een voertuig dat een deel van de tijd op openbare wegen moet rijden.
Die directheid is ook de reden waarom Rimacs project uit 2020 een belangrijke historische mijlpaal is. Het toont aan dat het idee niet uniek was voor een bedrijf met een interne raketdivisie. Een hypercarfabrikant zonder een zusterbedrijf in de lucht- en ruimtevaart bereikte onafhankelijk een vergelijkbare conclusie over de natuurkundige principes, met behulp van zijn eigen simulatietools, jaren voordat Tesla de hardware op de markt bracht. Het verschil in uitkomst kwam neer op de toewijzing van middelen en risicobereidheid, niet op een gebrek aan technisch inzicht.
Wat nu: vijf voorspellingen
De komende tijd kunnen we het volgende verwachten. Ten eerste zal Bugatti Rimac (Bugatti Rimac) ongetwijfeld directe vragen krijgen over het doen herleven van het stopgezette stuwraketconcept uit 2020 voor een toekomstige Nevera (Nevera)-opvolger, nu het Tourbillon (Tourbillon)-programma verder gevorderd is en er mogelijk engineeringcapaciteit vrijkomt. Ten tweede zal er voortdurende kritiek zijn op Tesla’s (Tesla) claims van 0,81 seconden en minder dan één seconde, terwijl onafhankelijke recensenten proberen het onderscheid te maken tussen demonstratieprestaties en een gevalideerde, herhaalbare productiespecificatie vóór de productiestart in 2028. Ten derde zullen andere hypercarfabrikanten waarschijnlijk publiekelijk reageren op de vraag of zij vergelijkbare lucht- en ruimtevaartgerelateerde hardware hebben onderzocht, naar het voorbeeld van Rimac die de vergelijking vrijwillig maakte in plaats van te wachten op vragen. Ten vierde zullen regelgevende instanties die toezicht houden op zowel de veiligheid van wegvoertuigen als op persluchtsystemen, geconfronteerd worden met nieuwe vragen over de certificering van consumentenvoertuigen met stuwraketten, een gebied met weinig bestaand precedent. Tot slot zal de kritiek op het “dode gewicht” die Rimac aanhaalde, oftewel de massa van tanks, compressoren, kleppen en sproeiers die overblijft na een korte stuwraketstoot, een standaard technisch tegenargument worden wanneer in de toekomst claims over acceleratie met stuwraketten worden besproken.
De technische hindernissen die beide bedrijven nog moeten nemen
Zelfs met een werkende demonstratie kampt het stuwraketpakket van Tesla (Tesla) met hetzelfde probleem van het dode gewicht dat Rimac (Rimac) aanhaalde voor zijn eigen verlaten concept. Een auto die tanks, een compressor, kleppen en tien sproeiers meevoert voor een stoot van twee tot drie seconden, sleept die hardware de rest van de rit mee, elke keer weer, of de stuwraketten nu worden afgevuurd of niet. Het beheersen van die massastraf zonder het rijgedrag, de accucapaciteit of de kreukelzone in gevaar te brengen, is een moeilijker probleem dan de stuwraketten eenmalig afvuren op een podium in Texas.
Voor Bugatti Rimac (Bugatti Rimac) is de hindernis anders: beslissen of een Nevera (Nevera)-opvolger met stuwraketten nog steeds de moeite waard is om na te streven nu een concurrent heeft bewezen dat de openbare demonstratie haalbaar is. De opmerkingen van Rimac suggereren dat de ingenieurs van het bedrijf al geloven dat de simulatieberekeningen kloppen. Wat onopgelost blijft, is of het doen herleven van het project middelen voor de Tourbillon (Tourbillon) een tweede keer zou wegnemen, of dat Bugatti Rimac bereid is om Tesla dit specifieke spektakel te laten bezitten, terwijl het zich richt op verbrandingsmotortechniek voor zijn topmodel.
Veelgestelde vragen over stuwraketsystemen in hypercars
Bugatti (Bugatti) heeft geen auto met stuwraketten gebouwd vóór Tesla (Tesla). Mate Rimac (Mate Rimac) beschreef wel een intern project uit 2020 bij Bugatti Rimac dat koudgasstuwraketten onderzocht voor een toekomstige Nevera (Nevera)-opvolger. Beschikbare rapporten bevestigen echter niet dat er een werkend prototype, een vliegtest of een productieauto uit dat project is voortgekomen. Dit project was niet bedoeld voor de huidige Rimac Nevera, maar specifiek voor een toekomstig model, de opvolger ervan.
Bugatti Rimac stopte met het stuwraketproject omdat het bedrijf engineeringmiddelen omleidde naar de Bugatti Tourbillon, een hypercarprogramma met een atmosferische V16-motor. Het kon niet beide programma’s parallel uitvoeren. Het stuwraketsysteem van Tesla verschilt van een raketmotor doordat het koudgasstuwraketten gebruikt die worden aangedreven door perslucht, in plaats van brandbare raketbrandstof. De tanks zijn composietdrukvaten (COPV’s), een ontwerp dat is geleend van de ruimtevaart-hardware van SpaceX, maar er vindt geen verbranding plaats.
De acceleratiecijfers die Tesla voor de Roadster heeft geclaimd, omvatten een prestatie van 0 naar 100 km/u in minder dan één seconde voor de met stuwraketten uitgeruste Thrust-uitvoering, waarbij 0,81 seconden werd genoemd in de vroege verslaggeving van het evenement op 15 oktober 2026. De belangrijkste kritiek van Mate Rimac op de stuwraketaanpak was dat de perslucht in twee tot drie seconden leeg is, waarna de auto de rest van de rit het extra gewicht van tanks, een compressor, kleppen en sproeiers meesleept. Hij schatte ook dat het evenaren van de geclaimde acceleratie met alleen wielkoppel ongeveer 30.000 Newtonmeter koppel zou vereisen.
Er is geen bevestiging van een nieuw plan, tijdlijn of specificatie voor een Rimac-model met stuwraketten. Rimacs opmerkingen beschrijven een gepauzeerd project uit 2020, geen aangekondigd aankomend voertuig. De Tesla Roadster wordt naar verwachting rond 2028 in productie genomen, na de onthulling in oktober 2026 die het voertuig als productierijp beschreef.
